headerbeeld

NIPT

Niet Invasieve Prenatale Test

NIPT staat voor Niet Invasieve Prenatale Test. Dit is een nieuwe bloedtest om erachter te komen of je ongeboren kindje het syndroom van Down heeft of een andere afwijking. De test is niet-invasief, wat betekent dat er geen inwendig onderzoek hoeft plaats te vinden.

Bij de NPV komen mensen met deze vragen over NIPT:

  • Is de NIPT verplicht?
  • Wat kan er met de NIPT worden onderzocht?
  • Ik hoor dat de NIPT bedoeld is om een abortus mogelijk te maken als mijn kindje het syndroom van Down blijkt te hebben. Is dat waar?

Hoe werkt de NIPT?

Bloed van een zwangere vrouw wordt afgenomen en onderzocht in een laboratorium. In het bloed van de moeder is ook DNA (erfelijk materiaal) van het kind aanwezig. Dit DNA is afkomstig van de placenta (moederkoek). Met de NIPT wordt het DNA van het kind onderzocht op drie chromosoomafwijkingen (trisomiën): trisomie 21 (downsyndroom), trisomie 18 (edwardssyndroom) en trisomie 13 (patausyndroom).

Wat houdt trisomie 13, 18 en 21 in?

  • Trisomie 13 (patausyndroom): ernstige verstandelijke beperking. Kinderen hebben meestal een stoornis in de aanleg van de hersenen en van het hart. Het grootste deel van de kinderen met patausyndroom overlijdt tijdens de zwangerschap of kort na de geboorte. De meeste kinderen overlijden in het eerste levensjaar.
  • Trisomie 18 (edwardssyndroom): ook deze kinderen hebben een zeer kwetsbare gezondheid. Veel kinderen hebben ademhalingsproblemen en hartafwijkingen, voedingsproblemen en een zeer ernstige verstandelijke beperking. Veel kinderen overlijden al in de eerste levensmaanden. Slechts één op de tien kinderen met trisomie 18 wordt ouder dan één jaar.
  • Trisomie 21 (downsyndroom): verstandelijke beperking, variërend van mild tot ernstig verstandelijk beperkt. Een kind met downsyndroom ontwikkelt zich langzamer dan leeftijdgenootjes, zowel lichamelijk als verstandelijk. Ook hebben zij vaker lichamelijke afwijkingen en gezondheidsproblemen. Hoe zij zich ontwikkelen en hoe ernstig de gezondheidsproblemen zijn, verschilt van persoon tot persoon.

Wat is het verschil tussen NIPT en de vlokkentest of vruchtwaterpunctie?

De vlokkentest en vruchtwaterpunctie zijn zeer betrouwbaar. Ook de NIPT is betrouwbaar, maar bij een afwijkende uitslag is wel een vlokkentest of vruchtwaterpunctie nodig om zekerheid te krijgen. Bij een vlokkentest of vruchtwaterpunctie is er een kleine kans op een miskraam als gevolg van de test (dit is bij 3 tot 5 op de 1000 testen). Bij de NIPT is die kans niet aanwezig.

Bekijk alle verschillen tussen de NIPT, vlokkentest en vruchtwaterpunctie in deze tabel.

Wie krijgt de NIPT?

Vanaf 1 april 2017 krijgt iedere zwangere vrouw in Nederland de NIPT aangeboden. Daarvoor werd de NIPT alleen aangeboden aan zwangere vrouwen die op basis van de combinatietest een verhoogde kans hadden op een kindje met downsydroom, edwardssyndroom of het patausyndroom, of al eerder een kindje kregen met dit syndroom. In Nederland mag op dit moment NIPT alleen gedaan worden binnen een onderzoekssetting, de zogeheten TRIDENT-studies.

Op welk moment kan je de NIPT laten doen?

De NIPT kan worden uitgevoerd vanaf 11 weken zwangerschap. Wil je de NIPT alleen doen omdat je geïnformeerd wilt worden, niet om de zwangerschap af te breken, dan ben je niet gebonden aan de grens van 18 weken. Je kunt er dan ook voor kiezen om de test later in je zwangerschap te doen.

Wat als de uitslag van NIPT niet goed is?

Bij een afwijkende uitslag van de NIPT zijn er sterke aanwijzingen dat het ongeboren kind downsyndroom, edwardssyndroom of patausyndroom heeft. NIPT biedt geen 100% zekerheid. Er is een kleine kans op een afwijkende uitslag, terwijl het kindje geen trisomie heeft. Om zekerheid te krijgen is bij een afwijkende uitslag vervolgonderzoek nodig: een vlokkentest of vruchtwaterpunctie. Hierbij is een hele kleine kans op een miskraam aanwezig. Als blijkt dat het ongeboren kind een trisomie heeft, sta je als zwangere vrouw voor de keuze om de zwangerschap af te breken of je voor te bereiden op de komst van een kindje met een trisomie.

Kritische kanttekeningen bij NIPT

De NPV maakt zich zorgen over de snelheid en het gemak waarmee de NIPT een plek krijgt in de prenatale screeningspraktijk. De NIPT is niet slechts een technische doorbraak die de meer risicovolle vruchtwaterpunctie en vlokkentest kan vervangen. Het stelt mensen voor nieuwe (ethische) vragen die raken aan de zorg en beschermwaardigheid van het leven. In een tijd waarin steeds meer onderzoek gedaan wordt tijdens de zwangerschap lijkt de zorg, acceptatie en participatie van kinderen met een aandoening steeds minder vanzelfsprekend te worden. In de publieke opinie is het krijgen van een kind met een handicap zelfs bijna een keuze.

Lees meer

 

Meer weten?

Alle verloskundigen en gynaecologen zijn vanaf 1 april 2017 in staat om de vragen over NIPT te beantwoorden. Zij kunnen u begeleiden (counselen) in de keuze al of niet mee te doen met de NIPT.

Wilt u doorpraten over uw eigen (levensbeschouwelijke) afwegingen? Neem dan contact op met het NPV-spreekuur.

Meer weten?

Veelgestelde vragen over NIPT

In Nederland mag op dit moment NIPT alleen gedaan worden binnen een onderzoekssetting. De TRIDENT-studies onderzoeken hoe we in Nederland kunnen komen tot een zo goed mogelijke inrichting van het aanbod van NIPT, en hoe dit in de praktijk uitgevoerd moet worden.
De NIPT is een test, die vanaf 1 april 2014 als proef in Nederland beschikbaar is. In de proefperiode wordt de test aangeboden aan vrouwen die op basis van de combinatietest een verhoogde kans hebben op een kind met een trisomie 21, 18 of 13. Dit is de TRIDENT-1 studie.
Vanaf april 2017 zal TRIDENT-2 van start gaan: de NIPT wordt dan aan alle zwangeren aangeboden en niet alleen meer aan vrouwen met een verhoogde kans uit de combinatietest.