headerbeeld

Euthanasie

Euthanasie komt van de Griekse woorden eu = ‘goede’ en thanatos = ‘dood’. Bij euthanasie dient de arts dodelijke middelen toe aan de patiënt om een eind te maken aan ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Ook hulp bij zelfdoding door een arts (waarbij de patiënt zelf de dodelijke middelen inneemt) valt voor de wet onder euthanasie.

Bij de NPV komen mensen met deze vragen over euthanasie:

  • Wat is euthanasie?
  • Hoe gaat euthanasie?
  • Waarom kiezen mensen voor euthanasie?
  • En als je nu ondraaglijk lijdt?
  • Als je niet voor euthanasie wilt kiezen, wat dan?

 

 

Euthanasie in de praktijk

Euthanasie staat voor elke vorm van opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander (vaak een arts), op verzoek van een patiënt. De aanleiding is dat de patiënt ervan overtuigd is dat hij ondraaglijk en uitzichtloos lijdt. Het is aan de arts om te toetsen of er echt sprake is van uitzichtloos lijden en of er geen reële alternatieven zijn om het lijden te verminderen. Is dat zo, dan kan hij het euthanasieverzoek inwilligen. Dat gebeurt lang niet altijd, meestal omdat er toch nog een behandelmogelijkheid is en soms omdat de patiënt overlijdt voordat de procedure rond is.

Om het leven van de patiënt te beëindigen, dient de arts hem dodelijke middelen toe: eerst een middel waardoor hij in coma raakt, en daarna een spierverslapper waardoor hij stopt met ademen. Iemand kan de dodelijke middelen ook zelf innemen, dan geeft de arts ‘hulp bij zelfdoding’. Dit valt ook onder de euthanasiewet.

Het stoppen of niet meer starten van een medische behandeling in de terminale fase is geen euthanasie. Ook palliatieve sedatie is geen vorm van euthanasie. Zelfs als een ernstig zieke patiënt er zelf voor kiest om te stoppen met eten en drinken, spreken we niet van euthanasie. Ook al kan deze keuze zijn leven verkorten, het is geen ‘actieve’ vorm van levensbeëindiging.

Cijfers
Het aantal euthanasiemeldingen is de afgelopen jaren gestegen. In 2010 werden er 3136 meldingen gemaakt van euthanasie en hulp bij zelfdoding. In 2012 waren er 4188 meldingen en in 2015 werd 5516 keer melding gemaakt van euthanasie. Een duidelijke stijging. Wat opvalt, is dat het in zeven op de tien gevallen gaat om mensen die kanker hebben. Daarnaast zien we door de jaren heen een stijging van de euthanasiecijfers bij mensen met dementie en psychiatrische patiënten.

Een alternatief
Het leven van ieder mens doet ertoe, ook in de meest breekbare periodes. Goede zorg is erop gericht om dat leven mogelijk te maken. Op herstel als dat kan, en anders op troost en verlichting van lijden. Het beëindigen van een leven past daar niet in.

Ook als iemand ernstig lijdt, is er vaak zorg mogelijk die nog enige verlichting kan brengen. Met de groeiende mogelijkheden van palliatieve zorg kun je het lijden in de laatste fase van het leven verminderen en vaak zin en waarde toevoegen. In de stervensfase kan palliatieve sedatie ondraaglijke symptomen wegnemen. Dat kan de vraag naar euthanasie doen afzwakken en de indicatie voor euthanasie wegnemen. Bij sommige mensen leeft het idee dat deze behandeling zorgt dat iemand sneller overlijdt, maar bij goed gebruik is daarvan geen sprake.

Zorgvuldigheidscriteria

Omdat euthanasie een zeer vergaande handeling is, moet de arts het verzoek van een patiënt zorgvuldig afwegen. Daarvoor is een aantal criteria opgesteld waarvan de arts moet uitgaan:

  • Hij moet ervan overtuigd zijn dat er sprake is van een vrijwillig en weloverwogen verzoek.
  • Hij moet zeker weten dat er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden.
  • Hij moet de patiënt uitleg geven over de situatie waarin die zich bevindt en over zijn vooruitzichten.
  • Hij moet samen met de patiënt tot de overtuiging komen dat er echt geen andere oplossing is voor deze situatie.
  • Hij moet in ieder geval één andere onafhankelijke arts raadplegen over dit euthanasieverzoek. Meestal is dit een arts die deel uitmaakt van het netwerk Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland (een SCEN-arts). Deze arts moet de patiënt zien en schriftelijk zijn mening geven over de net genoemde vier eisen.
  • De arts moet de levensbeëindiging of de hulp bij zelfdoding op een medisch zorgvuldige manier uitvoeren.

Lees meer over de zorgvuldigheidscriteria rondom euthanasie.

Euthanasieverklaring

Sommige mensen kiezen ervoor om vast te leggen in welke situatie ze willen dat de arts hun leven beëindigt. Dit mag in Nederland alleen als er sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Met de euthanasieverklaring geeft de patiënt aan in welke situaties er volgens hem sprake is van dit lijden. De artsen en de familie weten dan wanneer iemand euthanasie zou willen.
Lees meer over de euthanasieverklaring.

Het leven is waardevol

In een christelijke levensvisie is het actief beëindigen van een leven nooit een ‘oplossing’. God is degene die het leven geeft en neemt. Het is niet aan ons om het einde te bepalen. De diepste zin van ons bestaan ligt niet in dat wat je doet, maar in de betekenis die de Schepper aan je leven geeft. Hij maakt het leven waardevol en je mag weten dat Zijn hand je niet loslaat – ook niet als het lijden in je leven de overhand lijkt te hebben.
Lees meer.

Meer weten?

Heeft u vragen over euthanasie? Neem contact op met de NPV Advieslijn of laat een bericht achter via het contactformulier.

  • In het boek Wat is goed? kunt u meer lezen over euthanasie
  • De  NPV-Levenswensverklaring is een verklaring waarin u beschrijft hoe u behandeld wilt worden als u in een situatie komt waardoor u dit zelf niet meer kunt aangeven.

 

Euthanasie documentaire

Waardig sterven: wat is de rol van het recht en de politiek als het gaat om het vormgeven van een cultuur die het leven waardeert in alle stadia? Op 28 november 2016 lanceerde het Brusselse kantoor van ADF International de campagne “Affirming Dignity’ . In deze documentaire wordt uitgelegd hoe euthanasie onze cultuur beïnvloed.

Veelgestelde vragen over Euthanasie