headerbeeld

Maatschappelijke dialoog over aanpassen embryo’s gestart

7 maart 2019

De techniek CRISPR Cas9 maakt het in de toekomst misschien mogelijk om het DNA van mensen te veranderen. En dat roept allerlei vragen op. Vragen over de rechten en belangen van volgende generaties bijvoorbeeld. Als je het DNA van een embryo aanpast, verander je namelijk ook het DNA van de volgende generaties. Is alles wat kan wenselijk en ethisch verantwoord? En wat zijn de consequenties voor hoe we aankijken tegen het ongeboren leven of het leven met beperkingen? Over dergelijke vragen en dilemma’s willen diverse organisaties in Nederland het gesprek aangaan: de Kiembaandialoog. De NPV is partner van dit project om de maatschappelijke dialoog over kiembaanmodificatie op gang te brengen.

Het project is een uitvloeisel van een afspraak uit het regeerakkoord over medisch-ethische dilemma’s, namelijk het vraagstuk van onderzoek met embryo’s en de mogelijkheid DNA van embryo’s te veranderen (ook wel ‘kiembaanmodificatie’ genoemd). Het betreft uiterst complexe materie, maar het is van groot belang dat mensen hierover nadenken, vanwege de verstrekkende gevolgen, denk aan mensverbetering. Binnen het project vertegenwoordigt de NPV het standpunt van de beschermwaardigheid van het (prille) leven.

Bij kiembaanmodificatie ziet de NPV diverse principiële problemen:

  • Wij vinden het heel erg belangrijk dat mensen zich realiseren dat er grootschalige embryo-kweek nodig is voor het ontwikkelen en in de praktijk brengen van ‘DNA-reparatie’. Nieuw leven dat wordt gecreëerd, wordt benut als testmateriaal en daarna wordt vernietigd. Embryo’s worden als het ware gebruikt als ‘proefdieren’. Dit is in strijd met de beschermwaardigheid van het leven. Onze inzet in de dialoog is deze bewustwording, gepaard met een serieuze zoektocht om alternatieven te onderzoeken voor menselijke embryo-kweek.
  • Het wijzigen van DNA heeft onomkeerbare consequenties, niet alleen voor het betreffende kind maar ook voor zijn gehele nageslacht. Gemodificeerde kinderen worden een actief experiment vanaf hun prille ontstaan, hun opgroeien en hun volwassen mens-zijn. Er is geen enkele garantie dat het wijzigen van hun DNA geen nevenschade geeft die zich later in hun leven zal openbaren.
  • Een selectie-grens welke aandoening wél en welke niét voor modificatie in aanmerking komt zal niet te trekken zijn. Dit zien we nu al bij voortgaande discussies over prenatale testen tijdens de zwangerschap. Deze techniek werkt ondermijnend op de acceptatie van het gegeven leven en zal doorwerken in de acceptatie van elkaar. Dit risico mogen we niet onderschatten of bagatelliseren in een wereld waarin solidariteit en zorgzaamheid, ook door ontwikkelingen als mondialisering, vergrijzing en secularisatie, onder toenemende druk staan.

De NPV roept iedereen op om zich te verdiepen in dit onderwerp en zich actief te mengen in de dialoog.


De Kiembaandialoog

De Kiembaandialoog bestaat uit een serie gesprekken en debatten die tussen medio 2019 en eind 2020 door het hele land plaatsvinden. Er wordt geregeld verslag gedaan van de dialoog en aan het einde wordt alle informatie samengebundeld. Zo krijgt de Nederlandse samenleving inzicht in de vraag welke gedachten er bestaan over kiembaanmodificatie en welke waarden daarbij van belang zijn.

De kiembaandialoog is een initiatief van allerlei verschillende organisaties die het belangrijk vinden dat alle burgers meedenken over hoe we om moeten gaan met de techniek die embryo aanpassing mogelijk maakt. Naast de NPV participeren NEMO Kennislink, het Erfocentrum, Erasmus MC, het Rathenau Instituut, Amsterdam UMC, de Vereniging Klinische Genetica Nederland, de Nederlandse associatie voor Community Genetics en Public Health Genomics, het Centrum voor media en gezondheid en de VSOP.

De betrokken organisaties hebben uiteenlopende standpunten, net zoals in de maatschappij. Sommige van deze organisaties hebben een duidelijke eigen visie over het ingrijpen in het DNA van mensen, anderen zijn neutraal. Voorop staat dat de partijen het vooral mogelijk willen maken dat mensen een mening kunnen vormen over embryo DNA-aanpassing.

De Kiembaandialoog wordt gefinancierd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport omdat de overheid wil weten wat haar burgers vinden van het aanpassen van embryo DNA.

Wilt u toestemming geven voor cookies?

De NPV maakt gebruik van cookies om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken een reactie via social media te plaatsen en om de ingevulde contactformulieren op de juiste wijze te kunnen verwerken. Hieronder kunt u toestemming geven voor het plaatsen van cookies. Wilt u meer weten over uw privacy bij de NPV? Lees dan de privacy- en cookieverklaring of neem contact op via privacy@npvzorg.nl.