Zoeken
A A A
headerbeeld

De ethische kant van NIPT

18 december 2013

Zwangere vrouwen kunnen vanaf 1 april 2014 in Nederland een bloedtest doen om te weten te komen of hun kind het syndroom van Down heeft. Minister Edith Schippers (VWS) heeft dat besloten, in reactie op een positief advies van de Gezondheidsraad.

Op dinsdag 17 december 2013 bracht de Gezondheidsraad het advies Wet op het bevolkingsonderzoek: niet-invasieve prenatale test bij verhoogd risico op trisomie uit. Op dezelfde dag verscheen er ook een signalement waarin de Gezondheidsraad NIPT vanuit ethisch perspectief belicht en plaatst in de bredere ontwikkelingen in de prenatale screening.

Wat is NIPT?

NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test) is DNA-onderzoek op foetale DNA-fragmenten die circuleren in het bloedplasma van zwangere vrouwen. Voor NIPT ter bepaling van trisomie 21 (Downsyndroom), trisomie 18 en in mindere mate trisomie 13 zijn enkele buisjes bloed van de zwangere nodig. NIPT heeft geen miskraamrisico en kan vanaf zeven tot negen weken zwangerschap tot zeker 22 weken of nog later worden uitgevoerd.

Ethische aspecten

De NPV heeft voor u enkele belangrijke ethische aspecten uit het signalement van de Gezondheidsraad voor u op een rijtje gezet.

Routinisering

NIPT zou als keerzijde kunnen hebben dat deelname als vanzelfsprekend wordt gezien en ook als zodanig door hulpverleners wordt gepresenteerd. Zwangere vrouwen (en hun partners) zullen zich hierdoor onvoldoende realiseren dat het gaat om een test die hen soms voor ingrijpende beslissingen kan plaatsen.

Subtiele druk

Het is niet ondenkbaar dat routinisering van NIPT samengaat met een subtiele druk om aan de screening mee te doen. Zwangere vrouwen die niet aan de test willen meedoen, kunnen het gevoel krijgen dat zij zich voor die keuze moeten verantwoorden óf dat zij zelfs verantwoordelijk zullen worden gehouden als zij een kindje krijgen met een aandoening die ‘te voorkomen zou zijn geweest’.

Trivialiseren van abortus

Bij NIPT kan de indruk worden gewekt dat zwangerschapsafbreking een simpele oplossing is die ook bij relatief milde afwijkingen vanzelfsprekend zou zijn.

Meer abortussen bij hoge uptake NIPT

Op dit moment kiest 90% van de zwangere vrouwen die een kindje met het Downsyndroom verwacht voor abortus. NIPT kan deelname aan prenatale screening voor een (veel) grotere groep zwangeren aantrekkelijk maken. Dit kan leiden tot een toename van het aantal abortussen.

Oneigenlijk gebruik

Omdat NIPT al vroeg in de zwangerschap kan worden toegepast en behalve informatie over mogelijke afwijkingen bij het kindje ook informatie oplevert over niet-medische aspecten zoals geslacht, moet er ook aandacht zijn voor mogelijk oneigenlijk gebruik van dergelijke informatie.

Toekomst prenataal onderzoek

De invoering van NIPT kan leiden tot een enorme verandering in de manier waarop we kijken naar prenatale screening en mensen met een handicap. Er zullen steeds meer mogelijkheden komen voor het screenen op minder ernstige afwijkingen of aandoeningen die zich pas op latere leeftijd openbaren. De vraag zal dan niet zijn: wat kunnen we allemaal detecteren, maar wat willen we eigenlijk weten?  Moeten kinderen eerst de test goed doorstaan voordat ze geboren mogen worden?

Lees meer over NIPT op onze themapagina.

Wilt u toestemming geven voor cookies?

De NPV maakt gebruik van cookies om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken een reactie via social media te plaatsen en om de ingevulde contactformulieren op de juiste wijze te kunnen verwerken. Hieronder kunt u toestemming geven voor het plaatsen van cookies. Wilt u meer weten over uw privacy bij de NPV? Lees dan de privacy- en cookieverklaring of neem contact op via privacy@npvzorg.nl.